معرفی کتاب بقیع الغرقد فی دراسة شاملة
41 بازدید
تاریخ ارائه : 9/13/2012 5:17:00 PM
موضوع: سایر
بقيع الغرقد فى دراسة شاملة
معرفى اجمالى
كتاب «بقيع الغرقد فى دراسة شاملة»، تاليف شيخ محمد أمين امينى به زبان عربى در موضوع قبرستان بقيع و مدينه منوره مى ‏باشد. اين اثر يكى از منابع پژوهشى مهمى است كه در اين باره به رشته تحرير درآمده است كه اطلاعات مهمى درباره تاريخ و جغرافياى مدينه و قبرستان بقيع به دست مى‏ دهد.
ساختار
كتاب؛ شامل مقدمه، ده بخش و بخش فهرست‏ها مى ‏باشد. مطالب كتاب حول محور بقيع مى ‏باشد كه در اين جهت مولف در شيوه تدوين كتاب خويش هر آنچه را كه به بقيع مربوط مى‏ شده است را در اثر خويش جاى داده است.
گزارش محتوا
مقدمه كتاب به شرح بقيع و شانيت او مى ‏پردازد و در اين باره و به احاديث و آيات فراوانى تمسك شده است.
مبحث اول بقيع، با نام «البقيع و الاطلاقات المختلفة» به بحث لغوى كلمه بقيع مى‏پردازد. اين كه در اصل نام بقيع نام درختى در مدينه بوده است، به نام بقيع الغرقد و از كتب لغت بسيارى در اين مورد، معانى مختلفى بيان شده است.
مطلب بعدى در مورد اطلاقات بقيع مى ‏باشد كه كلمه بقيع بر موارد زيادى اطلاق مى ‏شده است، در زمان‏هاى صدر اسلام همانند؛ بقيع الخيل(كه بازارى در مدينه بوده است)، بقيع الزبير(محله‏اى در بقيع مى‏باشد)، بقيع الخبخبة(كه نام درختى است)، بقيع الغراب، بقيع المصلى(مكانى كه در اعياد مردم براى برگزارى نماز عيد در آن جا جمع مى‏شدند)، بقيع بطحان(نام مكانى در مدينه است)، بقيع الخضمات، بقيع الغرقد(مكان مورد بحث).
مبحث دوم كتاب، «جنة البقيع أو بقيع الغرقد» نام دارد. در اين بخش از لحاظ اصطلاحى مكان بقيع را مورد بحث قرار داده كه مكانى براى محل دفن اجساد مسلمانان در عصر رسول خدا(ص) مى‏ باشد. در اين بخش يه مطالبى؛ همانند اولين بدنى كه در بقيه دفن شد، شرافت بقيع، اهتمام مسلمين به زيارت بقيع، توصيف بقيع در قرن ششم، ... مى ‏پردازد. مولف در كتاب خود بخش‏هاى كتاب را بر اساس منابع حديثى و تاريخى دسته اول مستند كرده است؛ همانند اين كه در گزارش فضيلت و شرافت بقيع اين گونه بيان مى‏ دارد كه «روى الشيخ جعفر بن محمد بن قولويه باسناده عن ابى‏ حجر الاسلمى عن رسول الله(ص): ... و من مات فى أحد الحرمين مكة أو مدينه... «هر كس در مكه يا مدينه وفات كند، مورد حساب ملائكه قرار نمى‏ گيرد و ثواب مهاجر در راه خدا نصيب او مى‏ شود و فرداى قيامت در شمار اصحاب بدر محسوب مى‏شود».
بخش سوم كتاب، با نام «النبى(ص) و البقيع» مى‏ باشد كه در اين بخش مولف به حديثى از پيامبر(ص) اشاره مى ‏كند كه وقتى ايشان براى زيارت اهل بقيع مشرف شدند، براى آنها دعا و طلب استغفار مى‏ كردند و دست‏هاى خود را در اين هنگام به آسمان بلند مى‏ كردند.
در مباحث بعدى اين بخش به مطالبى در مورد زيارت پيامبر(ص) هر پنجشنبه از بقيع، حضور پيامبر(ص) در شب، جايگاه پيامبر(ص) در بقيع، حضور ايشان در ماه شعبان در بقيع، سجده كردن پيامبر(ص) در بقيع، نماز پيامبر(ص) در بقيع، خواندن نماز استسقاء در بقيع، دعا در بقيع، ... مى‏ پردازد.
در پايان اين بخش مبحث با نام گفتار پيامبر(ص) در بقيع مى‏ پردازد.
بخش بعدى كتاب، « العترة و البقيع» نام دارد. در اولين مبحث اين بخش به امام على(ع) و بقيع پرداخته شده است. مباحثى همانند: تفسير باء البسلمة بالبقيع، خبر الشمس(رد الشمس)، غضب على(ع) (بعد از دفن حضرت زهرا(س))،... بحث بعدى «فاطمة الزهراء(س) و البقيع » مى‏ باشد. كه به موضع نماز حضرت در بقيع و گريه ايشان، بيت الحزان مى‏ پردازد. امام حسين(ع) و بقيع مبحث بعدى اين بخش مى‏ باشد. امام باقر(ع) و بقيع، امام صادق(ع)، كاظم(ع)، رضا(ع) وبقيع از مباحث بعدى است.
بخش بعدى «الصحابه و البقيع» نام گرفته است. در اين بخش به مطالبى درباره سلمان فارسى، ابوبكر، عمر بن خطاب، عبيدالله بن عمر و البقيع،... مى‏ پردازد. هشت تن از صحابه در اين بخش و پيوند و كارهايى كه در مورد بقيع انجام داده‏ اند، ذكر شده است.
بخش بعدى كتاب « مشاهد مشاهير البقيع» مى‏ باشد كه به قبور مقدسى كه در بقيع مدفون شده، اشاره كرده است. اولين دسته مورد بحث ائمه شيعه، مدفون در بقيع مى‏ باشند. عباس بن عبدالمطلب، فاطمه بنت اسد، دختران پيامبر(ص)، همسران پيامبر(ص)، عمه‏ های پیامبر(ص)،... مى‏ باشد.
بخش بعدى مورد بحث « ائمه البقيع» نام دارد. بحث اول اين بخش امام حسن مجتبى(ع) و زندگى‏نامه مختصر ايشان مى‏ باشد. امام بعدى مورد بحث امام زين العابدين(ع) مى‏ باشد كه به زندگى ايشان پرداخته شده است. امام باقر(ع) و امام صادق(ع) مى‏ باشد. در مبحث ملاحظات اين بخش به مساله اينكه آيا حضرت زهرا(ع) در بقيع مدفون است يا خير پرداخته شده است و اين كه در مورد محل دفن ايشان سه قول مى‏ باشد: بقيع، روضه، خانه حضرت سخن به ميان آمده است. مبحث بعدى اين بخش محب دفن حضرت على(ع) در بقيع و همچنين سر امام حسين(ع) در اين محل مى‏ باشد. همچنين در اين بخش به فضيلت زيارت ائمه بقيع اشاره شده است. آداب زيارت، كيفيت زيارت از بحث‏هاى بعدى اين بخش مى‏ باشد.
در بخش بعدى با نام «بعض المدفونين فى البقيع» به اسامى اشخاصى؛ همانند: ابراهيم ابن رسول‏ الله، ابراهيم الكورانى، ابراهيم بن موسى، ابن البارزى، ابن النجيح،... مى‏ پردازد. اين بخش به نام ١٢٣ نفر اشاره شده است.
بخش بعدى «ماذا فى البقيع» به بازارها، حمام، خانه امام على(ع)، ... و هر آنچه كه در اين مكان وجود داشته، پرداخته است.
«احداث البقيع»، به وقايع و ايامى كه در بقيع اتفاق افتاده است، پرداخته‏ است؛ همانند: نزول آيه در بقيع، يوم بقيع، مقتل حارث بن زيد، ...
بخش «البقيع فى الشعر العربى» در جمع‏ آورى اشعارى در مورد اين سرزمين پايان بخش اين كتاب مى‏ باشد.
وضعيت
بخش فهرست‏هاى كتاب؛ شامل: فهرست آيات، احاديث، اشعار، اسماء معصومين، اعلام، اقوام و ملل، طوائف، قابيل، فهرست اماكن، فهرست ايام، مصادر و محتويات كتاب مى‏ باشد. مولف براى بهتر مفهوم بودن مطالب، كتاب خود را به همراه عكس‏هايى از بقيع و جاى جاى آن آورده است.


http://www.noorlib.ir/View/fa/BookView.rem?BookID=7881